Jesteś właścicielem jednoosobowej działalności gospodarczej. Chcesz połączyć siły i działać razem ze wspólnikiem. Lepsza jest spółka jawna czy cywilna?

Wspólna działalność gospodarcza najczęściej jest realizowana w formie spółki cywilnej bądź też spółki jawnej. Spółki te mają wiele cech wspólnych, ale także kilka istotnych różnic, które należy wziąć pod uwagę decydując się na dany rodzaju spółki.

Zacznijmy od cech wspólnych.

Spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego.

Każdy ze wspólników posiada status podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, dlatego też będzie samodzielnie rozliczać dochód z udziału w spółce. Warto dodać że zarówno w spółce cywilnej, jak i jawnej podatki dochodowe płacić można według skali podatkowej (18, 32%) albo według stawki liniowej (19%).

Wspólnicy tych spółek są płatnikami składek na własne ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Spółka jest płatnikiem składek dopiero gdy zatrudnia pracowników. (warto tylko wspomnieć że możliwość korzystania z preferencyjnych składek ZUS istnieje wyłącznie w spółce cywilnej). Niestety trzeba mieć na uwadze, że konieczne jest opłacanie składki zdrowotnej zarówno z tytułu działalności gospodarczej, jak i z tytułu udziału w spółce.

Odpowiedzialność majątkowa

Wspólnik spółki cywilnej, jak i jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe i składkowe spółki.

Rachunkowość

Spółka ma obowiązek prowadzić księgi rachunkowe jedynie powyżej określonych przychodów – art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości (obowiązujący obecnie limit przychodów to kwota 2 000 000 euro – w przeliczeniu, według średniego kursu euro z dnia 2 października 2017, limit ten wynosi 8 627 400 zł ).

Przejdźmy teraz do różnic.

Moment powstania spółki jawnej i cywilnej

Spółka cywilna powstaje w chwili zawarcia umowy przez wspólników. Natomiast spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Koszt założenia spółki

W przypadku spółki cywilnej należy dokonać rejestracji działalności gospodarczej wspólników w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) która jest wolna od opłat urzędowych. Nie podlega opłacie także ujawnienie faktu zawarcia umowy spółki cywilnej w CEiDG. Bezpłatnie uzyskamy również NIP i REGON dla wspólników i spółki oraz bezpłatnie zarejestrujemy się jako czynny podatnik VAT.

Natomiast w spółce jawnej konieczne jest poniesienie opłaty sądowej za wpis spółki do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Wysokość tej opłaty to 500 zł ( dla spółek rejestrowanych w trybie S24 obowiązuje niższa opłata sądowa w wysokości 250 zł) oraz dodatkowo 100 zł za ogłoszenie wpisu do KRS w Monitorze Sądowym i Gospodarczym .

Podatek PCC

Umowa spółki cywilnej, jak i jawnej podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej zawarcia i stawka podatku wynosi 0,5%, gdzie podstawą opodatkowania jest wartość wkładów wniesionych do spółki. W spółce cywilnej obowiązek zapłaty PCC ciąży solidarnie na wszystkich wspólnikach, zaś w spółce jawnej obowiązek podatkowy ciąży na spółce.

Osobowość i zdolność prawna

Żadna z porównywanych spółek nie posiada osobowości prawnej, ale spółka cywilna nie ma też zdolności prawnej. Jest to wyłącznie umowa pomiędzy wspólnikami. Podmiotami wszystkich praw i zobowiązań są sami wspólnicy którzy odpowiadają solidarnie, całym swoim majątkiem osobistym, razem ze spółką i pozostałymi wspólnikami.

Natomiast spółka jawna posiada zdolność prawną, co w praktyce oznacza odrębność majątku spółki od majątku wspólników. Spółka we własnym imieniu może nabywać prawa , jak i zaciągać zobowiązania a stroną umów jest w związku z tym sama spółka (reprezentowana przez wspólników), a nie wspólnicy.

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki wspólników

W spółce cywilnej  zobowiązanie obciąża bezpośrednio wspólników.  Odpowiedzialność ta jest nieograniczona (całym majątkiem, także prywatnym – więc trzeba być ostrożnym , szczególnie gdy dodatkowo każdy ze wspólników pozostaje we wspólności majątkowej ze swoim małżonkiem ) i solidarna. Wszystko, co kupią w ramach działalności, staje się ich majątkiem wspólnym na zasadach współwłasności łącznej.

W spółce jawnej wydaje się być trochę bezpieczniej. W pierwszej kolejności za swoje zobowiązania odpowiada sama spółka własnym majątkiem. Jednak odpowiedzialność wspólników jest subsydiarna i solidarna. Subsydiarność odpowiedzialności oznacza że wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika dopiero w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

***

Aby wybrać właściwy rodzaj spółki, należy przeanalizować wszystkie plusy i minusy, szanse i zagrożenia. Ciężko jednoznacznie wskazać, który rodzaj spółki jest bardziej optymalny. Z pewnością spółka cywilna na początek wydaje się być mniej kosztowna, natomiast dla działalności gospodarczej w większym rozmiarze atrakcyjniejsza wydaje się być spółka jawna ze względu na zasadę subsydiarności chroniącą majątek osobisty wspólników.

Dodatkowo, spółka jawna podlega pod regulację kodeksu spółek handlowych, który jest bardziej przejrzysty. Natomiast regulacja spółki cywilnej zawarta jest w kodeksie cywilnym i rozwiązanie problemów prawnych dotyczących spółki cywilnej budzi przez to więcej kontrowersji.

Nina Jędrzejczak-Klimek
Biuro Rachunkowe Horizon Finance
www.horizonfinance.pl

Źródło grafiki: rawpixel, Pixabay.