Na wielu stanowiskach pracownicy mają dostęp do informacji ważnych dla obecnego i przyszłego działania firmy. Chcemy, by te informacje nie trafiały np. do konkurencji, dlatego wpisujemy pracownikom do umów zapisy o zakazie konkurencji. Często jednak przedsiębiorcy robią to błędnie – co powoduje nieważność takiego zapisu oraz grozi konsekwencjami finansowymi i/lub prawnymi.

Zakaz konkurencji dla pracowników może dotyczyć ich w dwóch przypadkach: gdy świadczą pracę na rzecz pracodawcy oraz gdy przestaną świadczyć pracę. Należy też rozróżnić współpracę na zasadzie umowy o pracę od pracy na zlecenie, o dzieło lub umowy B2B między dwoma firmami.

Pracownik pracuje, umowa o pracę

Zakaz konkurencji powinien być standardowy wpisany w treść takiej umowy. Warunek: jest to umowa na pełny etat.

Pracownik pracuje, umowa o niepełny etat, zlecenie, o dzieło, B2B

Jeśli w taki sposób zatrudniasz pracowników i chcesz zapisać w umowie zakaz konkurencji, musisz zaoferować im dodatkowe wynagrodzenie. Ograniczasz im bowiem możliwość zarabiania, a nie każdy nadaje się do pracy na kasie lub w ochronie. Przepisy stanowią, że minimalną kwotą jest 25 proc. normalnego wynagrodzenia. Czy to się opłaca, czy nie, musisz zdecydować we własnym zakresie. Czasem zlecenie jest na tyle wrażliwe lub ważne z punktu widzenia przyszłości firmy (np. badanie rynkowe), że warto taki zapis wstawić w umowę.

Pracownik zakończył pracę, dowolna forma

Tutaj wykłada się mnóstwo pracodawców, ponieważ wymagają od pracowników zakazu konkurencji w sytuacji, gdy pracownik nie pobiera już wynagrodzenia na życie, ale nie wypłacają pieniędzy należnych pracownikowi. W każdym takim przypadku pracodawca jest zobowiązany do wypłacania pracownikowi pieniędzy przez okres, w którym chce utrzymać jego/jej zakaz pracy dla konkurencji. Nawet jeśli nie zostanie w umowie zapisana stawka – przyjmuje się wtedy wysokość 25 proc. normalnego wynagrodzenia. W wielu branżach stawka ta wynosi 100 proc. wynagrodzenia, ponieważ pracownik nie może pracować w zawodzie i de facto siedzi w domu na płatnym urlopie.

Jeśli pracodawca nie płaci pracownikowi za zakaz konkurencji po ustaniu współpracy, pracownik nie ma obowiązku wykonywania zakazu. Jeśli spróbujesz pozwać taką osobę lub narobić jej kłopotów w branży, stoisz na straconej pozycji.

Radzimy: stosuj zakaz konkurencji z umiarem.

Nawet jeśli pracownik przekaże konkurencji informacji o twojej firmie, powinieneś być już daleko z przodu z planami i działaniami. Jeśli nie, to trudno mieć pretensję do pracownika, że nie rozwijasz swojej firmy jak należy. Jeśli już stosujesz zakaz, płać za niego. (CBP)